FACE COVID

Stappenplan voor vaardig leven tijdens quarantaine en pandemie
header_boog

Waarom FACE COVID? 

Covid is er nu eenmaal en we kunnen dat niet negeren. Ook niet de psychische impact die dit op ons heeft. We worden inmiddels allen op een of andere manier geconfronteerd met de gevolgen van dit nieuwe corona virus. Het is normaal om angst, zorgen, paniek of piekeren te ervaren, wat in een quarantaine nog eens wordt uitvergroot omdat het moeilijker is om afleiding te vinden. 

Angst en bezorgdheid zijn normale, natuurlijke reacties op uitdagende situaties die doordrenkt zijn met gevaar en onzekerheid. Je kunt je gevoelens niet op magische wijze beheersen. Maar je kan wel bepalen wat jij doet - hier en nu. En dat is belangrijk. Omdat wat je doet een enorm verschil kan maken voor uzelf en voor de gemeenschap om je heen.

In onderstaande filmpje vind je een stappenplan over hoe je kan omgaan met deze pandemie, quarantaine of ziekte. Via FACE COVID trachten we handvaten én conrete oefeningen te bieden bij het omgaan met de psychische stress die dit alles bij je teweegbrengt. 

Al deze oefeningen zijn wetenschappelijk gefundeerd en samengesteld door professionele hulpverleners.

Maar HOE doet je dit nu?

Per onderdeel kan je hieronder links vinden naar oefeningen die je daar concreet in begeleiden. Intussen oefen je in deze moeilijke tijden ook belangrijke psychische vaardigheden die je veerkracht verstevigen. 

Tijden van crisis zijn vaak ook tijden waarin we als mens of maatschappij kunnen groeien. Via de onderstaande oefeningen willen we jullie de tools hiervoor in handen geven, zodat jij zelf je groeiproces mee in handen kan nemen.

Stappenplan met concrete oefeningen

Stap 1: Focus op wat je zelf in de hand hebt

Laat me de kalmte om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen, 

de moed om te veranderen wat ik wel kan veranderen 

en de wijsheid om het verschil hiertussen te zien.

Het is volkomen normaal dat we bezorgd zijn over de toekomst of angstig zijn over wie we mogelijks gaan verliezen. En hoe de wereld er volgende maand of binnen een paar maand gaat uitzien.
En hoewel het volkomen natuurlijk is dat we verdwalen in dergelijke zorgen, wordt er in de ACT (Acceptance & Commitment Therapy) gezegd dat het niet nuttig of bruikbaar is. Hoe meer we ons concentreren op wat we niet beheersen, hoe hopelozer of angstiger we ons waarschijnlijk zullen voelen. Dus het meest bruikbare dat iemand kan doen is: focus op wat je wel nog onder controle hebt.

1. Pak de acute problemen aan die zich hier en nu voordoen. 

2. Maak een zelfzorgplan

Maak voor jezelf een zelfzorgplan om je mentale gezondheid in eigen handen te nemen. Dit zelfzorgplan kan telkens opnieuw aangevuld worden met nieuwe ervaringen, zodat het beter en beter op je afgestemd geraakt. Het blijft dus een work in progress

Oefening: maak een zelfzorgplan
Oefening: merk je signalen tijdig op

Merk tijdig je signalen op als het bergafwaarts zou gaan met je en vul deze aan in je zelfzorgplan. Je zelfzorgplan dient jou inspiratie te geven om ervoor te zorgen dat je niet volledig crasht.

Tips voor zelfzorg

Op deze pagina in depressiehulp.be vind je een aantal concrete tips wat je kan doen om mentaal gezond te blijven in deze COVID tijden. Vooral het laatste puntje is heel belangrijk: "Maak jezelf gelukkig door iets voor een ander te doen". Uit recent wetenschappelijk onderzoek blijkt dit heel effectief te zijn voor je eigen welzijn. Vind dus zeker ook zo een puntje om in je zelfzorgplan te zetten!

Stap 2: Aanvaard je gedachten en gevoelens

We zullen in een aanhoudende crisis allemaal ‘emotionele stormen’ ervaren: onbehulpzame gedachten die in ons hoofd ronddraaien en pijnlijke gevoelens die door ons lichaam dwarrelen. Dat is perfect normaal. We nemen ze waar en erkennen ze voor wat ze zijn: gedachten en gevoelens. 

1. Merk gedachten en gevoelens op en erken ze door ze te benoemen 

Op een milde en vriendelijke manier voor jezelf opmerken en erkennen wat er in jezelf gebeurt: gedachten gevoelens, emoties, herinneringen, lichaamssensaties, .... Zonder er tegen te vechten, en het op die manier te verergeren. 

Oefening: de drie minuten adempauze

Hou op regelmatige tijdstippen doorheen de dag eventjes een adempauze. In de audio in deze oefening helpen we je daarbij. We helpen je om even poolshoogte te nemen van hoe je erbij zit.

Oefening: de adempauze bij stress (6min)

Deze adempauze is zeer effectief bij stress, omdat het je helpt te benoemen wat je voelt. Benoemen is ook bemeesteren, al was het maar omdat je beter zicht krijgt op wat je hier en nu allemaal parten speelt.

Als je iets aan deze oefeningen hebt, vul ze dan aan in je zelfzorgplan.

2. Vecht er niet tegen door ze te proberen vermijden of weg te duwen

Bekijk het filmpje 'de vechtschakelaar' voor meer uitleg. Neem vervelende gedachten en gevoelens 'gewoon' waar. Neem de houding van een nieuwsgierige wetenschapper aan en bekijk ze van op afstand. Ook je neigingen of automatische reacties hierop kan je opmerken, zonder ze daarom te moeten uitvoeren. Eens je bewust bent van dit alles, kan je ervoor kiezen er op een constructieve en zorgende manier mee om te gaan. 

Wat kan je dan wel doen?

Naast het opmerken en erkennen van je gedachten en gevoelens, kan je het contact met het hier en nu behouden door te focussen op je lichaam (stap 3) of het hier en nu (stap 4). Je kan er ook voor kiezen om in actie te schieten (stap 5) vanuit je waarden.

Het kan ook net zinvol zijn om even wat uitgebreider stil te staan bij vervelende gedachten of emoties via de oefeningen uit stap 6. Dit kan je doen bij bepaalde terugkerende gedachten of emoties die een destructief effect op je leven hebben, die je gemoedstoestand naar beneden halen..., bij vervelende gedachten of gevoelens waar je vanaf wil en waar je gevangen in blijft zitten... Je kan ook hulp zoeken bij een professionele instantie als je er zelf niet uit geraakt. In stap 8 kan je ook oefeningen vinden om je innerlijke hulpbronnen aan te boren. 

Stap 3: Contact met je lichaam

Onderstaande oefeningen zijn heel handig om je te helpen ankeren als het innerlijk bij je stormt. Om te zorgen dat we niet meegesleurd worden in onze gedachten en emoties, gaan we onze aandacht ankeren in het hier en nu via ons lichaam.

Opgepast!
Je probeert je niet af te keren van wat er in je innerlijke wereld gebeurt. Het doel is om je bewust te blijven van je gedachten en gevoelens, hun aanwezigheid te blijven erkennen ... én tegelijkertijd terug te komen en verbinding te maken met je lichaam of het actief te bewegen.

1. Je aandacht bij de voeten brengen

Oefening: aandacht bij de voeten brengen

In crisismomenten kan deze oefening je helpen om even te aarden.

Oefening: breng je aandacht bij je voeten tijdens de stapmeditatie

Deze oefening is uitermate geschikt voor emotionele stormen, omdat je je aandacht bij de voeten in beweging brengt. Zo kan de storm in je hoofd wat gaan liggen. Het is zoals een glas water met zand in. Als je er blijft in roeren, dan is het water troebel. Als je stopt met erin te roeren, kan het zand naar de bodem zakken en zal het water ook helder worden. Ook zo met onze geest. Zie je alles even troebel? Laat het zand dan even naar de bodem zakken door te stoppen met in je geest te roeren en je aandacht naar je voeten te brengen. 

    2. Stretch je lichaam of doe yoga

    Korte yoga oefeningen
    Lange sta- en zitoefeningen

    Meer korte en lange oefeningenreeksen kan je vinden in de de module hier en nu, in het luik mindful bewegen.

    3. Breng je aandacht bij je lichaam

    Deze oefening is uitermate geschikt voor het geval je hoofd blijft tollen. Zo kan je even uit je hoofd en in je lijf te stappen. Je kan op elk moment van de dag contact maken met je lichaam. Of je kan je door onderstaande audio helpen begeleiden.

    Oefening: bodyscan voor beginners 
    Oefening: bodyscan verder oefenen
    Oefening: bodyscan met liefdevolle vriendelijkheid

    Heb je minder instructies nodig en meer stiltes om te kunnen oefenen. Maar wil je toch graag een beetje structuur om je aandacht bij de oefening te houden? In de module hier en nu kan je in luik 2 nog meer bodyscans vinden.

    4. Focus op je ademhaling

    Oefening: de adem als rustpunt doorheen je dag

    Je kan op elk moment van de dag naar je ademhaling terugkeren. Maar je kan ook wat langer oefenen en via onderstaande audio telkens terugkeren naar de adem als anker in het hier en nu. Door met deze mindfulness oefening je brein en opmerkzaamheid te trainen, zal je ook doorheen je dag sneller je gedachten en gevoelens kunnen opmerken.  

    Oefening: ademfocus voor beginners
    Oefening: ademfocus verder oefenen
    Oefening: ademfocus met liefdevolle vriendelijkheid

    In de module hier en nu kan je meer oefeningen vinden met minder instructies en meer stiltes voor diegenen die reeds vertrouwt zijn met de ademfocus, maar toch een minimale begeleiding wensen. 

    Vergeet ook hier niet je zelfzorgplan aan te vullen met de oefeningen waar je iets aan hebt! 

    Stap 4: Engageer je hier & nu

    Onderstaande stabilisatie oefeningen zijn heel handig om je te helpen ankeren als het innerlijk bij je stormt. Om te zorgen dat we niet meegesleurd worden in onze gedachten en emoties, gaan we onze aandacht ankeren in het hier en nu via onderstaande oefeningen. Ook hier is het niet de bedoeling om onze gedachten en gevoelens te vermijden. Het is normaal dat we gedachten en emoties hebben, daardoor zijn we ten volle mens. We kunnen ze opmerken, erkenning geven en er telkens opnieuw voor kiezen om onze aandacht terug te brengen naar het hier en nu via het contact met onze zintuigen.

    1. Keer terug naar het hier en nu in acute crisis 

    Oefening: terugkeren naar het hier en nu

    2. Op elk moment van de dag kan je contact maken met je zintuigen 

    Informele oefening: maak mindful contact met je zintuigen
    Oefening: mindful proeven
    Oefening: geluiden waarnemen

    Meer oefeningen met geluiden kan je vinden in de module hier en nu, in het luik: de zintuigen. 

    Informele oefening: geniet van de natuur
    Oefening: mindful kijken
    Oefening: SLOW - Stoppen Landen Observeren en Wijs handelen

    In deze oefening gaan we eerst goed aarden in het hier en nu door contact te maken met de zintuigen. Dan gaan we ons centeren via de ademhaling om vervolgens eventjes poolshoogte te nemen van je binnenwereld. Vanuit die Wijsheid kan je dan even stilstaan bij wat jij hier en nu nodig hebt en je zelfzorgplan erbij nemen. Vul je zelfzorgplan ook aan met bovenstaande oefeningen als ze voor jou helpend waren.

    3. Doe routine activiteiten op een bewuste manier

    Informele oefening: breng bewustzijn bij routine-activiteiten 

    Wat heb jij nu nodig? 

    Nu je terug wat meer tot jezelf bent gekomen kan je ervoor kiezen om naar de volgende stappen over te gaan. Zo kan je voor gerichte actie kiezen vanuit je waarden in stap 5 en zo je leven op dit moment vorm geven volgens wat jij zelf belangrijk vind. Of je kan er net voor kiezen om eens wat uitgebreider stil te staan bij je innerlijke wereld en je te openen voor je gedachten en emoties in stap 6. 

    Stap 5: Comitted actie = Waardengerichte actie

    Deze stap gaat over het DOEN! Actie, geleid door wat jij écht belangrijk en waardevol vind in je leven. 

    1. "Wat kan ik op dit moment doen voor mezelf of anderen, dat mij of mijn gemeenschap ten goede komt?"

    Stel jezelf geregeld deze vraag. Om je te helpen bij het zoeken naar een antwoord hierop, kan je onderstaande oefeningen doen.

    Oefening: adempauze met waardenkompas

    In deze oefening kan je even stilstaan en je waardenkompas erbij halen. Je kan even voelen wat voor jou op dit moment belangrijke waarden zijn die mee richting kunnen geven aan je houding in deze COVID-tijden. Wat voor soort persoon wil jij zijn in deze tijd? Hoe wil je naar anderen toe zijn?

    Oefening: waardengerichte actie

    Welke waarde wil jij graag vandaag of morgen nog in actie brengen. Doe deze oefening om jou te helpen deze actie concreet te maken. 

    Als deze actie voor jou helpend was, zet ze dan zeker in je zelfzorgplan.

    2. Neem het ongemak erbij

    Via waardengerichte acties, kan je ook eventjes uit die moeilijke gedachten en emoties stappen die deze hele situatie met zich meebrengt. Het helpt je om deze te overstijgen en voor een weldoende afleiding te zorgen.

    Maar! 

    Dit stappenplan dient niet om moeilijke gedachten en emoties te vermijden of te ontkennen. Het gaat er net over om het ongemak te kunnen toelaten, zonder erin te verzanden en toch je leven waardevol in te vullen. Zorg ervoor dat je naast actie en afleiding ook af en toe eens ruimte maakt voor je moeilijke gedachten en emoties (in stap 6). 

    Soms betekent het leven volgens je waarden ook dat we uit onze comfortzone moeten komen. Als we gaan voor wat we écht waardevol vinden in het leven, dan komen daar vaak moeilijke gedachten en gevoelens bij kijken. 

    Als je bijvoorbeeld vrienden belangrijk vind, maar die al een tijdje uit het oog bent verloren. Dan kan je ervoor kiezen om eens de telefoon te nemen (of tegenwoordig kan dat ook via ZOOM-parties) en het contact te herstellen. Dit brengt misschien ook wel wat spanning of angsten teweeg, want je moet echt wel iets nieuw doen en hiervoor uit je comfortzone komen. 

    Als je bijvoorbeeld assertief wil zijn door je grenzen te stellen of iemand aan te spreken over het zich niet houden aan de social distancing, dan kan dit gepaard gaan met spanningen en stress. Maar misschien vind je het ondanks die stress en dat ongemak toch belangrijk om dat te doen. 

    Oefening: een actiestap nemen - twee kanten aan de medaille

    Doe deze oefening om ook even stil te staan bij het ongemak die een waardengerichte actie met zich mee kan brengen. In stap 6 kan je leren je te openen voor het ongemak. Je leert er het ongemak toe te laten. Zo kan je het ongemak leren meenemen in je waardengerichte acties. 

    Filmpje: demonen op de boot

    Je innerlijke demonen zoals je angsten, negatieve zelfbeeld, ... zorgen ze ervoor dat je er niet in slaagt te leven volgens wat jij écht belangrijk vind in je leven. Dit filmpje geeft je wat meer uitleg over hoe onze innerlijke monsters ons soms gevangen kunnen houden in onze comfortzone. In stap 6 leren we via gerichte oefeningen hoe we dit ongemak net wel kunnen toelaten. 

    Wil je graag een waardevol leven leiden, ook al brengt dit soms ongemak met zich mee? Kijk dan eens in de module 'Leven naar je waarden' voor meer oefeningen.

    Stap 6: Openen voor moeilijke gedachten en emoties

    Deze stap gaat over ruimte maken voor moeilijke gedachten en gevoelens. Het is normaal dat ze in onze geest opkomen. 

    Wees mild en vriendelijk voor jezelf. Het is okee om je kwetsbaarheid toe te laten. Het is net sterk om onze moeilijkheden onder ogen te zien in plaats van ze te verdringen. Jon Kabat-Zinn (de grondlegger van mindfulness in het Westen) sprak niet voor niets over 'een stoere krijger zijn', bij het innerlijk contact maken met onze moeilijkheden. Maak af en toe ruimte voor je onaangename gedachten of gevoelens. Gezien het vermijden ervan in de psychologie en in de ACT gezien wordt als een eerste stap in de richting van psychopathologie, is het toelaten ervan een belangrijke vaardigheid die we kunnen trainen om onze veerkracht te verhogen. 

    Je kan niet vermijden dat vervelende gedachten of gevoelens de kop opsteken. Het is normaal en ze horen bij het leven (zie filmpje 'de valstrik van het geluk'. Maar je kan wel kiezen hoe je ermee omgaat. Reactief, vermijdend, ertegen vechtend, via je oude gekende automatische reactiepatronen. Of eerder bewust openend, ermee ademend, ze erkenning geven. Paradoxaal genoeg, geeft dit laatste soms net ontspanning. Echter als je ontspanning gaat nastreven door de golven van je storm te willen platdrukken, dan creëer je net meer spanning.

    Getuigenis

    Ik doe regelmatig deze oefeningen samen met mijn vriend die ook in de zorgsector werkt (verpleger) en we merken beiden dat we bij de start van de oefeningen gevoelens hebben van angst, onbegrip, frustratie,.. Tijdens de oefening staan we even stil bij deze gevoelens en voelen we ook aan dat het ok is om deze te voelen en toe te laten. Door te focussen op de stem die ons aanspreekt tijdens de oefeningen zijn we ook even bezig met alleen dat wat er in ons lichaam heerst/ ons gevoel.
    Soms vermijden we de angst of soms gaan we helemaal op in die angstige gevoelens maar na de oefening voelen we ons wat rustiger, opgelucht, en kunnen we beter inslapen. 

    Ook de ademfocusoefeningen helpen ons om even enkel aan onze ademhaling te denken en erop te focussen zodat we even onze andere gedachten aan kant zetten.

    Het is heel okee en ook noodzakelijk om af en toe afleiding te zoeken en je gedachten op iets anders te zetten. Het vermijden van moeilijke gedachten of gevoelens, is vaak onze automatische reactie. Iedereen doet dit op zijn manier. Ontdek jouw specifieke strategieën om onaangename gedachten en emoties te omzeilen in de module 'Leven naar je waarden', in het luik 'tactieken om met obstakels om te gaan'.

    Maar daarnaast is het ook belangrijk om soms eens bewust ruimte te maken voor je gedachten en gevoelens via één van onderstaande oefeningen of door ze eens neer te schrijven of erover te praten met iemand.

    Vul je zelfzorgplan aan met de oefeningen waar jij iets aan hebt.

    1. Maak contact met je ruimere 'zelf als context' van waaruit je moeilijke gedachten en gevoelens kan toelaten zonder ermee samen te vallen.

    Wij zijn ruimer dan onze gedachten of gevoelens. Wij zijn de ruimte waarin ze zich voordoen. In deze oefeningen gaan we contact leren maken met dit zelf als context, om vanuit dit ruimere perspectief je moeilijke gedachten en emoties toe te laten en ruimte te geven.

    Psycho-educatie: wat is zelf als context?
    Oefening: de meer meditatie
    Oefening: de berg meditatie
    Oefening: staan als een boom

    Meer oefeningen kan je vinden in de module 'Zelf als Context'.

    2. Maak ruimte voor je gevoelens

    Oefening: ruimte geven aan emoties met focussen
    Oefening: expansie - ademen met emoties
    Oefening: gevoelens benoemen in vier stappen

    Meer oefeningen om aandacht te geven aan gevoelens kan je in de module 'Emoties' vinden.

    3. Neem even de tijd om je gedachten van op een afstand te bekijken

    Psycho-educatie: defusie = van op een afstand kijken naar je gedachten

    In de onderstaande oefeningen, kan je oefenen met het toelaten van je gedachten en er van op een afstand naar te kijken.

    Oefening: knutselen met gedachten
    Oefening: zeg of zing je gedachte luidop
    Oefening: mediteren op een moeilijke gedachte

    Meer oefeningen om aandacht te geven aan je gedachten kan je in de module 'Gedachten' vinden.

    4. Wees mild en vriendelijk voor jezelf

    Neem eens een warm bad, geniet van een kopje thee of een glaasje versgeperste fruitsap. Wees eens eventjes wat minder veeleisend voor jezelf. Als je merkt dat je interne zelf-criticus continue negatieve oordelen over je uitspuwt, geef dan eventjes geen aandacht aan deze vervelende achtergrondmuziek. En spreek jezelf vriendelijk en bemoedigend toe.

    Oefening: je zelf als dragende ruimte

    In deze oefening gaan we voeling krijgen met onze eigen positieve kwaliteiten die jij al in je hebt om helpend aanwezig te zijn bij iemand anders in moeilijkheden. Vervolgens kan je zelf ook toegang krijgen tot deze warme dragende ruimte in jou, als je het zelf moeilijk hebt. 

    Oefening: je veilige plek 

    In deze oefening gaan we op zoek naar jouw imaginaire veilige plek. 

    Oefening: liefdevolle vriendelijkheid cultiveren via zinnetjes

    In deze oefening gaan we een milde vriendelijke attitude cultiveren ten aanzien van onszelf en anderen. In wetenschappelijk onderzoek (zelfcompassie training) blijkt dit heel effectief te zijn voor je eigen welzijn. 

    Oefening: liefdevolle vriendelijkheid cultiveren via visualisatie

    Dit is net dezelfde oefening als de bovenstaande, maar in plaats van zinnetjes gebruiken we visualisatie als methodiek om mildheid te trainen.

    Oefening: een adempauze met mededogen voor onze pijn

    Zorg voor je innerlijke pijn door deze op een milde manier aandacht te geven aan de hand van deze en onderstaande audio oefening.

    Oefening: zelfcompassiepauze voor moeilijke tijden

    Stap 7: Verbind je met wat je écht waardevol vind (= Values)

    Wat is belangrijk in je leven en maakt voor jou het leven de moeite waard? Wat voor soort persoon wil je zijn in deze COVID-tijden en hoe wil je omgaan met anderen? 

    Oefening: de levensboom

    Via deze visualisatie-oefening gaan we voeling krijgen met de waarden die we vanuit onze roots meekregen.

    Oefening: speech voor je 80ste verjaardag

    In deze COVID tijden worden we extra geconfronteerd met onze eindigheid. Misschien ben je wel al ziek geweest en had je schrik dat dit wel eens je laatste weken zouden kunnen zijn. Een ideaal moment om eens na te denken wat voor jou echt belangrijk is in het leven en wat de ingrediënten zijn die er zekermoeten inzitten.

    Tekstje: de mensen vroegen aan de wijze
    Oefening: je waarden verhelderen per levensdomein

    Meer stilstaan bij je waarden? Surf dan naar de module 'Waarden'.

    Laat deze waarden nu mee richting geven aan hoe jij met deze crisis omgaat. Keer terug naar stap 5 als je één van deze waarden in actie wil brengen. 

    Stap 8: Identificeer je bronnen

    1. Herbron jezelf door iets leuks of gewoon eens helemaal niets te doen

    Doe ook eens iets leuks, iets waar je energie van krijgt. Of iets dat je helpt om echt eens te ontspannen. Onderstaande oefeningen kunnen je daarin wat inspiratie geven. Vergeet niet af en toe eens je neus buiten te steken of wat beweging te nemen. Joggen heeft bewezen goed te werken tegen depressie. En niet te vergeten: humor! Zet deze ook in je zelfzorgplan.

    Oefening: ontdek je energizers

    In deze oefening kan je even stilstaan bij wat je energie geeft en wat je energie zuigt. 

    Oefening: gewaardeerde ervaringen

    2. Activeer ook je innerlijke bronnen voor positieve kracht

    Je zal er versteld van staan hoe ontspannend en energie gevend deze onderstaande oefeningen zijn.

    Oefening: liefdevolle vriendelijkheid cultiveren via zinnetjes 
    Oefening: liefdevolle vriendelijkheid cultiveren via visualisatie

    In de module 'Emoties' kan je meer oefeningen vinden om positieve emoties in jezelf te activeren.

    3. Sta elke dag voor het slapen gaan stil bij waar je dankbaar voor bent

    Oefening: dankbaarheid cultiveren

    Het zal ook een weldoende slaap bevorderen waardoor je de volgende dag opgewekter en beter uitgerust kan opstaan.

    4. Bij wie kan je terecht als je hulp nodig hebt? 

    Wie kan jou concrete hulp bieden en bijvoorbeeld je boodschappen doen als je ziek bent? Wie uit jouw omgeving kan jou een luisterend oor geven als je eens wil ventileren? Of misschien heb je wel iemand die je advies kan geven. Dit kunnen vrienden, familie, of buren zijn.

    Zoek ook tijdig professionele hulp bij je huisarts, spoed of psychologische hulp. Het gratis nummer 106 van tele-onthaal kan je ook verder doorverwijzen naar hulpverleners uit de centra geestelijke gezondheidszorg die hun agenda vrijmaakten speciaal om mensen die het in deze COVID-tijden psychisch moeilijk krijgen telefonisch bij te staan.

    Noteer jouw hulpbronnen in je zelfzorgplan.

    Stap 9: Disinfect en Distance

    Het meest waardevolle en zinvolle dat we in deze tijd kunnen doen:! Het kan niet voldoende herhaald worden. Wat dit virus ons leerde is hoe sterk wij allen met elkaar verbonden zijn. En daarom is jouw gedrag ook heel belangrijk voor anderen. 

    Als je ziek bent: blijf dan thuis en bescherm anderen op die manier tegen besmetting. Dit is momenteel de meest zinvolle act van enorme vriendelijkheid en mededogen naar je medemens toe. Dit is de manier waarop wij nu allen helden kunnen zijn. 

    Hou ook afstand en bescherm jezelf door je handen te wassen om te vermijden dat je onbewust het virus overdraagt of doorkrijgt van een asymptomatische ander. Hoe minder besmettingen (en daar heeft ieder individu invloed op), hoe sneller de quarantaine maatregelen versoepeld kunnen worden. En hoe sneller onze helden in de frontlinie kunnen ontlast worden van de enorme stress waar zij nu onder staan.

    FACE COVID stappenplan